تبلیغات
آموزش تخصصی قرآن

آموزش تخصصی قرآن
نویسندگان
نظر سنجی
کدام یک از موضوعات این وبلاگ برای شما مفید است؟






صفحات جانبی

شرح مختصری از صفات حروف

 

الف : صفات متضاد

 

·  همس : در لغت به معنای صدای آهسته و خفیف است و در تجوید به سبب ضعیف بودن حروف آن , هنگام تلفظ , نفس با حروفش جریان می یابد و تارهای صوتی مرتعش نمی شوند . مانند حرف "س" .

ده حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت همس می باشند كه به آنها مهموس نیزگفته می شود .


 

·  جُهر : در لغت به معنای آشكار بودن و صوت قوی است و در تجوید به سبب قوت حروف آن ، هنگام تلفظ ، نُفُس با حروفش براحتی جریان نمی یابد و تارهای صوتی مرتعش می شوند مانند حرف « ز » .

غیر از حروف مهموس ، بقیه حروف جهر دارند كه به آنها حروف مجهور گفته می شود .

 

·  شدت : در لغت به معنای قوت و سختی است و در تجوید به سبب تلفظ شدید و قویِ بعضی از حروف ، مجرای هوا در مخرج حرف مسدود می گردد و پس از لحظه ای به طور ناگهانی از آن محل خارج می شود ، و در نتیجه باعث قطع صدای حرف می شود .مانند حرف « ق » .هشت حرف از حروف عربی دارای صفت شدت می باشند .

·  رخوت : در لغت به معنای نرمی ، سستی و سهولت است و در تجوید به سبب ضعف در تلفظ بعضی از حروف ، مجرای هوا كاملاً بسته نمی شود و صدا و هوا هر دو جریان می یابند . مانند حرف « س ». پانزده حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت رخوت می باشند .
تبصره : پنج حرف از حروف عربی دارای « صفت توسط » هستند .صفت توسط حالتی بین دو صفت شدت و رخوت است و حروف آن عبارتند از :ل
ن ع م ر

 

·  استعلاء : در لغت به معنای طلب بلندی كردن و میل به بلندی داشتن است و در تجوید تمایل ریشة زبان به طرف سقف دهان در حین تلفظ حرف است .این عمل باعث زیاد شدن ارتفاع مابین سطح و سقف دهان می گردد كه در نتیجه ، حروف آن درشت و پرحجم تلفظ می شوند . مانند حرف « ض ». هفت حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت استعلاء می باشند .

·  استفال : در لغت به معنای پست شدن و پایین آمدن است و در تجوید ریشة زبان از جای خود حركت نمی كند و در محل خود باقی می ماند . مانند : حرف « ذ » . بیست و یك حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت استفال می باشند .

 

·  اطباق : در لغت به معنای الصاق و منطبق كردن دو سطح روی هم است و در تجوید مطابق شدن سطح زبان با سقف دهان می باشد . این عمل باعث می شود صوت پرحجم موجود در جلوی دهان به طرف سقف و عقب دهان رانده شود . مانند حرف « ط »
چهار حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت اطباق می باشند .

·  انفتاح : در لغت به معنای باز شدن و گشوده شدن می باشد و در تجوید باز و گشوده شدن سطح زبان در دهان است . این عمل باعث میشود ؛ صدای حرف در جای خود باقی بماند .مانند حرف « ت ». بیست و چهار حرف از حروف الفبای عربی دارای انفتاح است .

 

· اصمات: در لغت به معنای خاموش شدن سكوت و پر می باشد و در تجوید به معنای سنگین و پر ادا كردن حرف و یا عمق بخشیدن به تلفظ حرف است. مانند حرف « س » .بیست و دو حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت اصمات است .

· اذلاق: ریشة كلمة اذلاق ، ذلق می باشد و ذلق به معنای تیزی و نوك هر چیز مانند زبان و دندان ، و در تجوید راحت و سُبْك ادا كردن حرف و یا بلاغت و روانی زبان است .این صفت باعث می شود تا حروفِ آن راحت و روان تلفظ شوند. مانند حرف « ل ».شش حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت اذلاق می باشند .


توجه : برخی از صاحبنظرانِ علمِ تجوید معتقدند كه دو صفت  اذلاق و اصمات در جهت شناسایی بعضی از كلمات عربی و غیر عربی نیز بكار می رود .

 

ب : صفات غیر متضاد

 

 · صفیر: در لغت به معنای سوت صدای ممتدی كه دارای حروف هجا نباشد و از دهان برآید و یا صدای بعضی از پرندگان كه شبیه به صدای سوت می باشد .و در تجوید صوتی است كه بر اثر عبـــــور هوا از روی زبان و بین دندانهای ثنایای بالا و پاییـــــن بیرون می آید .سه حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت صفیر می باشد .

 · قلقله: در لغت به معنای جنبش و حركت بی قرار و بی تاب ، و در تجوید ایجاد تزلزل در مخرج حرف سكون دار ، و به عبارت دیگر مهار نكردن صدای ساكن در مخرج خود .چنانچه به یكی از حروف قلقله در هنگام وقف ، سكون عارض شود قلقله مقداری قویتر و آشكارتر خواهد بود .پنج حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت قلقله می بباشند .

 · تفشی: در لغت به معنای پر شدن پراكندگی منتشر شدن ، و در تجوید پخش هوا بر سطح زبان پس از عبور از مخرج حرف .یك حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت تفشی است .

 ·  لین: در لغت به معنای سهولت و نرمی است و در تجوید ادا شدن حرف ساكن ماقبل مفتوح است . دو حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت لین می باشند .

· انحراف: در لغت به معنای تمایل پیدا كردن به طرفی ، و در تجوید انحراف و خروج حرف از مخرج و صفت خود و تمایل به مخرج و یا صفت دیگر است.دو حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت انحراف می باشند .

· غنه: در لغت به معنای صوت و آواز بینی و یا انداختن صدا در بینی است و در تجوید خارج كردن صدای حرف از خَشیوم (فضای خالی انتهای بینی) می باشد.دو حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت غنه می باشند .

· تكریر: در لغت به معنای تكرار كردن و یا دوباره گفتن است و در تجوید برخورد سریع و پی در پی سر زبان به لثة دندانهای ثنایای بالا است كه باعث پیدایش لرزش و ارتعاش در سر زبان می گردد .البته باید دقت داشت كه از برخورد شدید سرزبان به لثه و همچنین تكرار بیش از حد آن جلوگیری شود .یك حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت تكریر است .

· استطاله: در لغت به معنای طلب كشیدن و فزونی یافتن در درازی یا طول است . و در تجوید امتداد صوت در مخرج حرف بعلت گستردگی و طولانی بودن آن در دهان است .یك از حرف از حروف الفبای عربی دارای صفت استطاله می باشد .

· نَبره: در لغت به معنای تكیه كردن و بلند كردن صدا پس از پستی آن می باشد . و در تجوید تكیه برآوردن حرف همزه است .

· نَفْث و نَفْخ: در لغت به معنای دمیدن است و در تجوید دمیدن از دهان به همراه تلفظ حرف می باشد .
دو حرف از حروف الفبای عربی دارای نفث و نفخ می باشند .


و حالا یكبار دیگر به درس اول رجوع كنید و به تلفظ صحیح حروف عربی توسط استاد و یا از طریق نوار گوش فرادهید .





طبقه بندی: تجوید،
[ دوشنبه 27 تیر 1390 ] [ 12:31 ب.ظ ] [ نجیبه پورکریم ]


درباره وبلاگ

سلام عرض می کنم خدمت دوستان عزیز
بنده نجیبه پورکریم لیسانس رشته فیزیک از آنجائیکه علاقه زیادی به کار در زمینه های علوم قرآنی دارم وبلاگ فوق را راه اندازی کردم و سعی دارم مطالب مفیدی که را که تا به حال در مجموعه های قرآنی یاد گرفتم در این وبلاگ بنویسم انشاء الله که مفید واقع گردد. همچنین علاقه و مهارت زیادی در زمینه طراحی بنر ، پوستر ، نشریات و همچنین ساخت کلیپ های تصویری و صوتی قرآن و همچنین تدریس روخوانی ، روانخوانی ، تجوید و مفاهیم قرآن دارم که اگر کسی به راهنمایی نیاز داشت در خدمت هستم.التماس دعا
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :


قالب بلاگفا

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اخلاق اسلامی

قالب بلاگ اسکای

قالب وبلاگ

download

فروشگاه اینترنتی ایران آرنا